Shloka 5
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
सांत्वितस्तेन मैधावी धृतिमालंब्य भार्गवः / प्रययौ सहितः सख्या भ्रातॄणां तु दिदृक्षया
Transliteration
sāṃtvitastena maidhāvī dhṛtimālaṃbya bhārgavaḥ / prayayau sahitaḥ sakhyā bhrātṝṇāṃ tu didṛkṣayā
Translation
त्याने सांत्वना दिल्यावर मेधावी भार्गवाने धैर्य धरले आणि मित्रासह भावांना पाहण्यासाठी निघाला.
Word by Word
सान्त्वितःconsoled
सान्त्वितः:
विशेषण (Adjectival to भार्गवः)
TypeAdjective
Rootसान्त्वि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle/कृत्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa/instrument/agent in passive sense)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
मैधावीintelligent
मैधावी:
विशेषण (Adjectival to भार्गवः)
TypeAdjective
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त विशेषण
धृतिम्steadfastness; courage
धृतिम्:
कर्म (Karma/object; of आलंब्य)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन
आलंब्यhaving relied on
आलंब्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल/absolutive; having relied on)
TypeVerb
Rootआ + लम्ब् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); आ-लम्ब् + ल्यप्
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन
प्रययौdeparted; went forth
प्रययौ:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सहितःaccompanied
सहितः:
विशेषण (Adjectival to भार्गवः)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सह + इ) निष्पन्न; सहार्थक विशेषण
सख्याwith a friend
सख्या:
सहकारक (Sahakāraka/association; accompaniment)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन
भ्रातॄणाम्of (his) brothers
भ्रातॄणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (निपात/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle (contrast/emphasis)
दिदृक्षयाwith the desire to see
दिदृक्षया:
हेतु (Hetu/purpose)
TypeNoun
Rootदिदृक्षा (प्रातिपदिक; desiderative noun from √दृश्)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन; हेतौ तृतीया (instrumental of purpose)