Shloka 34
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
कालेन तावता भूयः समुत्पन्नं नृपात्त्वयम् / निघ्नंश्चचार पृथिवीं वर्षद्वयमनारतम्
Transliteration
kālena tāvatā bhūyaḥ samutpannaṃ nṛpāttvayam / nighnaṃścacāra pṛthivīṃ varṣadvayamanāratam
Translation
इतक्या काळात, हे नृपा, तुझ्यामुळे पुन्हा उत्पन्न झालेले (क्षत्रिय) तो मारत मारत दोन वर्षे अखंड पृथ्वीवर फिरत राहिला।
Word by Word
कालेनby time
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
तावताby that much (time)
तावता:
Visheshaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषण ‘so much/that much’ (कालेन सह)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Adverb)
समुत्पन्नम्arisen
समुत्पन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + उत् + पद् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘arisen/produced’
नृपात्from the king(s)
नृपात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
त्वयम्you
त्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम; (पाठभेदः सम्भवः: ‘त्वया’ इति तृतीया)
निघ्नन्slaying
निघ्नन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘slaying’
चचारhe roamed
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
वर्ष-द्वयम्for two years
वर्ष-द्वयम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; द्विगुसमासः (द्वयम् वर्षाणि)
अनारतम्unceasingly
अनारतम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनारत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (नित्यं/अविरतम्)