Shloka 18
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
चतुरङ्गवलोपेतास्ततस्ते क्षत्रियर्षभाः / राममासादयामासुः पतङ्गा इव पावकम्
Transliteration
caturaṅgavalopetāstataste kṣatriyarṣabhāḥ / rāmamāsādayāmāsuḥ pataṅgā iva pāvakam
Translation
ते क्षत्रियश्रेष्ठ चतुरंगिणी सैन्यासह, जसे पतंग अग्नीकडे धावतात तसे रामाकडे धावून आले।
Word by Word
चतुरङ्गवलोपेताःpossessing the fourfold army
चतुरङ्गवलोपेताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुरङ्ग-बल-उपेत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘उपेत’; पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; (चतुरङ्गं बलं येन उपेताः) ‘endowed with fourfold army’
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: then/thereupon)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सर्वनाम
क्षत्रियर्षभाःthe best of kṣatriyas
क्षत्रियर्षभाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय-ऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; (क्षत्रियाणां ऋषभाः) ‘bulls among kṣatriyas’
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
आसादयामासुःthey approached/attacked
आसादयामासुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन; causative sense in usage ‘they approached/assailed’
पतङ्गाःmoths
पतङ्गाः:
Upamana (उपमान/standard of comparison)
TypeNoun
Rootपतङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
इवlike
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (particle of comparison: like/as)
पावकम्fire
पावकम्:
Upameya (उपमेय/compared target)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन