Shloka 13
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
रामो ऽपि रथमारुह्य सन्नद्धः सशरं धनुः / गृहीत्वापूरयच्छङ्खं रुद्रदत्तममित्रजित्
Transliteration
rāmo 'pi rathamāruhya sannaddhaḥ saśaraṃ dhanuḥ / gṛhītvāpūrayacchaṅkhaṃ rudradattamamitrajit
Translation
अमित्रजित् रामही रथावर आरूढ होऊन, सज्ज होऊन, बाणांसह धनुष्य धारण करून, रुद्रदत्त शंख हातात घेऊन जोराने फुंकला.
Word by Word
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
रथम्the chariot
रथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having mounted’
सन्नद्धःfully armed/ready
सन्नद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√नह् (धातु) → सन्नद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘armed/ready’
स-शरम्with arrows
स-शरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/सह-समास (sa-śara = ‘with arrows’)
धनुःbow
धनुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; रूपम् ‘धनुः’ (acc.=nom. in neuter)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’
अपूरयत्filled
अपूरयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√पॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘filled’
शङ्खम्conch
शङ्खम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशङ्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रुद्र-दत्तम्given by Rudra
रुद्र-दत्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (rudra-datta = ‘given by Rudra’)
अमित्र-जित्enemy-conqueror (epithet)
अमित्र-जित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक) + जित् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (amitra-jit = ‘enemy-conqueror’), नाम/उपाधि