Shloka 19
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
प्रविश्य तत्र भगवन्नुमया सहितः शिवः / नमस्कृतो मया देवो वाञ्छितार्थ प्रदायकः
Transliteration
praviśya tatra bhagavannumayā sahitaḥ śivaḥ / namaskṛto mayā devo vāñchitārtha pradāyakaḥ
Translation
तेथे प्रवेश करताच, हे भगवन्, उमा सहित शिव विराजमान होते. मी त्या देवाला नमस्कार केला, जो इच्छित फल देणारा आहे.
Word by Word
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having entered’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (vocative), एकवचन; ‘O Lord’
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘accompanied’ (with instrumental)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नमस्कृतःwas saluted
नमस्कृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे ‘was saluted’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to शिवः
वाञ्छितार्थdesired boon
वाञ्छितार्थ:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootवाञ्छित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (‘वाञ्छितः अर्थः’ = desired boon/object); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (qualifies प्रदायकः)
प्रदायकःbestower
प्रदायकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र + √दा (धातु) + ण्वुल् (कृदन्त)
Formण्वुल्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘giver/bestower’