Shloka 19
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
अथोभावपि संप्रीतौ तदा रामगणेश्वरौ / कृष्णाज्ञया महाभागौ बभूवतुररिन्दम
Transliteration
athobhāvapi saṃprītau tadā rāmagaṇeśvarau / kṛṣṇājñayā mahābhāgau babhūvaturarindama
Translation
तेव्हा राम आणि गणेश्वर दोघेही अत्यंत प्रसन्न झाले; कृष्णाच्या आज्ञेने, हे शत्रुदमना, ते दोघे महाभाग्यवान झाले।
Word by Word
अथthen
अथ:
अव्यय (discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
उभौboth
उभौ:
कर्ता (कर्तृकारक/Subject)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन
अपिalso
अपि:
अव्यय (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (also/even)
सम्प्रीतौwell-pleased, delighted
सम्प्रीतौ:
कर्तृविशेषण (predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसम्-प्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), प्रथमा-विभक्ति, पुंलिङ्ग, द्विवचन; धातुः—प्रि (प्रीतौ), उपसर्गः—सम्
तदाat that time
तदा:
कालाधिकरण (time adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
राम-गणेश्वरौRama and Ganeshvara
राम-गणेश्वरौ:
कर्ता (कर्तृकारक/Subject apposition)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + गणेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्व (रामः च गणेश्वरः च)
कृष्ण-आज्ञयाby Krishna's command
कृष्ण-आज्ञया:
करण/हेतु (instrument/cause: by Krishna's command)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formआज्ञया—स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (कृष्णस्य आज्ञा)
महाभागौvery fortunate, illustrious
महाभागौ:
कर्तृविशेषण (adjective of the subject)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
बभूवतुःbecame
बभूवतुः:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन