Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
भूतानि च भविष्याणि वर्त्तमानानि यानि च / ब्रह्माण्डान्यखिलान्येव यस्मिंल्लंबोदरः स तु
Transliteration
bhūtāni ca bhaviṣyāṇi varttamānāni yāni ca / brahmāṇḍānyakhilānyeva yasmiṃllaṃbodaraḥ sa tu
Translation
भूत, भविष्य आणि वर्तमान—जे काही आहे, तसेच सर्व ब्रह्मांडे—ज्यामध्ये स्थित आहेत, तोच लम्बोदर आहे।
Word by Word
भूतानिpast (things/beings)
भूतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'भूत' = past beings/events
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भविष्याणिfuture (things)
भविष्याणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभविष्यत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'भविष्यत्' = future
वर्त्तमानानिpresent (things)
वर्त्तमानानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्तमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'वर्तमान' = present
यानिwhich (things)
यानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ब्रह्माण्डानिcosmic eggs/universes
ब्रह्माण्डानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अखिलानिall, entire
अखिलानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative)
लम्बोदरःLambodara (the pot-bellied one)
लम्बोदरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलम्ब + उदर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः—लम्बम् उदरम् यस्य/लम्ब-उदरः
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; demonstrative pronoun
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)