Shloka 13
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
यत्ते सुतस्य दशन कुठारेण न्यपातयत् / अनेनैव कृतार्थस्त्वं भविष्यसि न संशयः
Transliteration
yatte sutasya daśana kuṭhāreṇa nyapātayat / anenaiva kṛtārthastvaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
Translation
ज्याने तुझ्या पुत्राचा दात कुऱ्हाडीने पाडला, यानेच तू नक्कीच कृतार्थ होशील, यात शंका नाही.
Word by Word
यत्that which
यत्:
कर्म (Karma/Object—‘that which’)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपे (object-clause marker)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (Genitive), एकवचन (enclitic)
सुतस्यof (your) son
सुतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
दशनम्tooth
दशनम्:
कर्म (Karma/Object of ‘न्यपातयत्’)
TypeNoun
Rootदशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुठारेणwith an axe
कुठारेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootकुठार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
न्यपातयत्caused to fall/struck down
न्यपातयत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: नि- (ny-)
अनेनby this
अनेन:
करण/हेतु (Instrument/Means—‘by this’)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
कृतार्थःfulfilled/successful
कृतार्थः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इति विशेषण
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
भविष्यसिwill be/become
भविष्यसि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
नnot/no
न:
सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता/भाव (Predicate noun: ‘there is no doubt’)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन