Shloka 23
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
वैवस्वतान्तेषु सुरास्तथा स्वायंभुवादिषु / एवं च ब्रह्मणा तत्र श्लोको गीतः पुरातनः
Transliteration
vaivasvatānteṣu surāstathā svāyaṃbhuvādiṣu / evaṃ ca brahmaṇā tatra śloko gītaḥ purātanaḥ
Translation
वैवस्वत मन्वंतराच्या शेवटी आणि स्वायंभुवादी मन्वंतरांतही देव तसेच असतील; तेथे ब्रह्म्याने हा प्राचीन श्लोक गायिला।
Word by Word
वैवस्वतान्तेषुat the ends of Vaivasvata (periods)
वैवस्वतान्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeNoun
Rootवैवस्वत + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण); बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (वैवस्वतस्य अन्ताः = ends of Vaivasvata [manvantaras])
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: likewise/so)
स्वायंभुवादिषुin Svāyambhuva and others
स्वायंभुवादिषु:
Adhikarana (अधिकरण; time/locus)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वायंभुव-आदि = Svāyambhuva etc.)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (करण; agent-instrument ‘by Brahmā’)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण); एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण; place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
श्लोकःa verse
श्लोकः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
गीतःwas sung/recited
गीतः:
Kriya (क्रिया; predicate)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मणि (sung/recited)
पुरातनःancient
पुरातनः:
Visheshana (विशेषण; of ‘ślokaḥ’)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन