Shloka 33
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
संदृष्टो भार्गवश्चायं साक्षाद्विष्णुस्वरूपधृक् / तेनानेकभवोत्पन्नं पातकं नाशमागतम्
Transliteration
saṃdṛṣṭo bhārgavaścāyaṃ sākṣādviṣṇusvarūpadhṛk / tenānekabhavotpannaṃ pātakaṃ nāśamāgatam
Translation
हा भार्गव प्रत्यक्ष विष्णुस्वरूप धारण करणारा दिसला. त्याच्या दर्शनाने अनेक जन्मांतून उत्पन्न पातक नष्ट झाले.
Word by Word
संदृष्टःseen
संदृष्टः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + दृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been seen/seen’
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun, Nominative, Singular
साक्षात्directly; manifestly
साक्षात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘directly/in person’
विष्णुस्वरूपधृक्bearer of Viṣṇu’s form
विष्णुस्वरूपधृक्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु + स्वरूप + धृ (प्रातिपदिक; धृक्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘धृक्’ = धारकः; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः स्वरूपं धारयति)
तेनby him; through that
तेन:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental, Singular
अनेकभवोत्पन्नम्arisen from many births
अनेकभवोत्पन्नम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक + भव + उत्पन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; agrees with ‘पातकम्’; तत्पुरुषः (अनेकेषु भवेषु उत्पन्नम्)
पातकम्sin
पातकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Neuter, (here) Nominative, Singular
नाशम्destruction
नाशम्:
Gati/Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
आगतम्has come; has reached
आगतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicative with ‘पातकम्’