Shloka 11
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
ब्राह्मणानां कुले वाहं जातः कौशिकगोत्रिणाम् / पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः
Transliteration
brāhmaṇānāṃ kule vāhaṃ jātaḥ kauśikagotriṇām / pitā me śivadatto 'bhūnnāmnā śāstraviśāradaḥ
Translation
मी कौशिक गोत्रातील ब्राह्मणकुळात जन्मलो होतो. माझ्या पित्याचे नाव शिवदत्त होते; ते शास्त्रविशारद होते.
Word by Word
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (of Brahmins)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Plural)
कुलेin the family
कुले:
अधिकरण (Location: in a family)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (particle: indeed)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जातःwas born
जातः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle) from √जन्; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (born)
कौशिकगोत्रिणाम्of the Kauśika-gotra (lineage)
कौशिकगोत्रिणाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive qualifier of ‘ब्राह्मणानाम्/कुले’)
TypeNoun
Rootकौशिक + गोत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (कौशिक-गोत्रिणः = of those belonging to the Kauśika gotra)
पिताfather
पिता:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
षष्ठी-सम्बन्ध (my)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (enclitic)
शिवदत्तःŚivadatta
शिवदत्तः:
विधेय/समानााधिकरण (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootशिवदत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवेन दत्तः)
अभूत्was
अभूत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नाम्नाby name/as named
नाम्ना:
करण (Instrument: by name)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन
शास्त्रविशारदःexpert in scriptures
शास्त्रविशारदः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective/noun)
TypeNoun
Rootशास्त्र + विशारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शास्त्रे विशारदः = expert in scriptures)