Shloka 9
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
सततं ध्यानसंयुक्तो रामो मतिमतां वरः / आराधयामास विभुं कृष्णं कल्मषनाशनम्
Transliteration
satataṃ dhyānasaṃyukto rāmo matimatāṃ varaḥ / ārādhayāmāsa vibhuṃ kṛṣṇaṃ kalmaṣanāśanam
Translation
सतत ध्यानयुक्त, मतिमंतांमध्ये श्रेष्ठ असा राम सर्वसमर्थ, पापनाशक श्रीकृष्णाची आराधना करू लागला.
Word by Word
satatamconstantly
satatam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsatata (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्) = निरन्तरम्
dhyāna-saṃyuktaḥabsorbed in meditation
dhyāna-saṃyuktaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdhyāna (प्रातिपदिक) + saṃyukta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (ध्यान-सम्युक्त = joined with meditation)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
matimatāmof the wise
matimatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmatimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive plural)
varaḥthe best
varaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ārādhayāmāsaworshipped, propitiated
ārādhayāmāsa:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootā-√rādh (धातु)
Formलिट् (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
vibhumthe Lord, the all-pervading one
vibhum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kṛṣṇamKṛṣṇa
kṛṣṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kalmaṣa-nāśanamdestroyer of sins
kalmaṣa-nāśanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of kṛṣṇam)
TypeAdjective
Rootkalmaṣa (प्रातिपदिक) + nāśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कल्मषस्य नाशनम् = destroyer of sin)