Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 51
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
ज्ञात्वा च लप्स्यते सिद्धिं मन्त्रस्य कवचस्य च / स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः
Transliteration
jñātvā ca lapsyate siddhiṃ mantrasya kavacasya ca / sa munirjñātatattvārthaḥ sānukaṃpo 'bhayapradaḥ
Translation
हे जाणून तो मंत्र व कवच—दोन्हींची सिद्धी प्राप्त करील; तो मुनि तत्त्वार्थ जाणणारा, करुणावान व अभय देणारा आहे।
Word by Word
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having known’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
लप्स्यतेwill obtain
लप्स्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलृट् (Simple future), 3rd person, Singular, Ātmanepada
सिद्धिम्success/accomplishment
सिद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
कवचस्यof the kavaca
कवचस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्ञात-तत्त्व-अर्थःone who knows the true meaning/principle
ज्ञात-तत्त्व-अर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञात (कृदन्त, √ज्ञा) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—तत्त्वस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष) सः ज्ञातः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-सदृश प्रयोग); overall adjectival to मुनिः
स-अनुकम्पःcompassionate
स-अनुकम्पः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह) + अनुकम्प (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—अनुकम्पया सह (सह-तत्पुरुष)
अभय-प्रदःgiver of fearlessness
अभय-प्रदः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभय (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक from √दा with प्र-)
FormMasculine, Nominative, Singular; समासः—अभयं प्रददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)