Adhyaya 32

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते एकत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३१// वसिष्ठ उवाच ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा स प्रणम्य जगद्गुरुम् / प्रसन्नचेताः सुभृशं शिवलोकं जगाम ह

अशा प्रकारे श्रीब्रह्माण्ड महापुराणातील वायुप्रोक्त मध्यभाग, तृतीय उपोद्धातपाद, भार्गवचरित येथील एकतीसावा अध्याय. वसिष्ठ म्हणाले—ब्रह्मदेवाचे वचन ऐकून त्याने जगद्गुरूला प्रणाम केला; अत्यंत प्रसन्नचित्त होऊन तो शिवलोकास गेला.

Verse 2

लक्षयोजनमूर्द्ध्वं च ब्रह्मलोका द्विलक्षणम् / अथनिर्वचनीयं च योगिगम्यं परात्परम्

ब्रह्मलोकाच्या वर दोन लक्ष योजन उंच तो लोक आहे। तो अवर्णनीय, योगींनाच गम्य आणि परात्पर आहे.

Verse 3

वैकुण्ठो दक्षिणे यस्माद्गौरीलोकश्च वामतः / यदधो ध्रुवलोकश्च सर्वलोकपरस्तु सः

ज्याच्या उजवीकडे वैकुंठ आणि डावीकडे गौरीलोक आहे; आणि ज्याच्या खाली ध्रुवलोक आहे—तो लोक सर्व लोकांपलीकडे आहे.

Verse 4

तपोवीर्यगती रामः शिवलोकं ददर्श च / उपमानेन रहितं नानाकौतुकसंयुतम्

तपश्चर्या व तेजाच्या बळावर रामाने शिवलोक पाहिला—जो कोणत्याही उपमेपलीकडचा आणि नानाविध अद्भुत कौतुकांनी युक्त होता.

Verse 5

वसंति यत्र योगीन्द्राः सिद्धाः पाशुपताः शुभाः / कोटिकल्पतपः पुण्याः शान्ता निर्मत्सरा जनाः

जिथे योगींद्र, सिद्ध आणि शुभ पाशुपत वास करतात; कोटी कल्पांच्या तपाचे पुण्य लाभलेले, शांत व निर्मत्सर जन तेथे आहेत।

Verse 6

पारिजातमुखैर्वृक्षैः शोभितं कामधेनुभिः / योगेन योगिना सृष्टं स्वेच्छया शङ्करेण हि

पारिजातादि वृक्षांनी शोभलेले, कामधेनूंनी युक्त; योगी शंकरांनी आपल्या स्वेच्छेने योगबलाने ते निर्माण केले आहे।

Verse 7

शिल्पिनां गुरुणा स्वप्ने न दृष्टं निश्वकर्मणा / सरोवरशतैर्दिव्यैः पद्मरागविराजितैः

शिल्पिनांचा गुरु विश्वकर्माही स्वप्नातसुद्धा असे पाहिले नाही; दिव्य शेकडो सरोवरांनी, पद्मराग मण्यांनी उजळून ते विराजते।

Verse 8

शोभितं चातिरम्यं च संयुक्तं मणिवेदिभिः / सुवर्णरत्नरचितप्राकारेण समावृतम्

ते शोभिवंत व अतिरम्य असून मणिवेदिकांनी युक्त आहे; आणि सुवर्ण-रत्नांनी रचलेल्या प्राकाराने वेढलेले आहे।

Verse 9

अत्यूर्द्ध्वमंबरस्पर्शि स्वच्छं क्षीरनिभंपरम् / चतुर्द्वारसमायुक्तं शोभितं मणिवेदिभिः

ते अतिशय उंच, आकाशाला स्पर्श करणारे, स्वच्छ व क्षीरासारखे उजळ आहे; चार द्वारांनी युक्त आणि मणिवेदिकांनी अलंकृत आहे।

Verse 10

रक्तसोपानयुक्तैश्च रत्नस्तंभकपाटकैः / नानाचित्रविचित्रैश्च शोभितैः सुमनोहरैः

रक्तवर्ण पायऱ्यांनी युक्त, रत्नमय स्तंभ व किवाडांनी सजलेले, नानाविध चित्रांच्या वैचित्र्याने शोभणारे ते अत्यंत मनोहर होते.

Verse 11

तन्मधये भवनं रम्यं सिंहद्वारोपशोभितम् / ददर्शरामो धर्मात्मा विचित्रमिव संगतः

त्याच्या मध्यभागी सिंहद्वाराने शोभलेले रम्य भवन होते; धर्मात्मा रामाने ते जणू अद्भुत वैभवाने संयुक्त असे पाहिले.

Verse 12

तत्र स्थितौ द्वार पालौ ददर्शातिभयङ्करौ / महाकरालदन्तास्यौ विकृतारक्तलोचनौ

तेथे उभे असलेले दोन द्वारपाल अत्यंत भयाण होते; त्यांच्या मुखी मोठे कराळ दात आणि डोळे विकृत व रक्तवर्ण होते.

Verse 13

दग्धशैलप्रतीकाशौ महाबलपराक्रमौ / विभूतिभूषिताङ्गौ च व्याघ्रचर्मांबरौ च तौ

ते दोघे जळलेल्या पर्वतासारखे तेजस्वी, महाबलवान व पराक्रमी होते; अंगावर विभूतीचे भूषण आणि वस्त्र म्हणून वाघाचे कातडे परिधान केले होते.

Verse 14

त्रिशूलपट्टिशधरौ ज्वलन्तौ ब्रह्मतेजसा / तौ दृष्ट्वा मनसा भीतः किञ्चिदाह विनीतवत्

त्रिशूल व पट्टिश धारण करून ब्रह्मतेजाने ज्वलंत असलेल्या त्या दोघांना पाहून तो मनाने भयभीत झाला आणि विनयाने काही बोलला.

Verse 15

नमस्करोमि वामीशौ शङ्करं द्रष्टुमागतः / ईश्वराज्ञां समादाय मामथाज्ञप्तुमर्हथ

हे वामीशौ! मी नमस्कार करतो; शंकरांचे दर्शन घेण्यासाठी आलो आहे. ईश्वराची आज्ञा घेऊन आलो आहे; म्हणून मला आदेश द्यावा.

Verse 16

तौतु तद्वचनं श्रुत्वा गृहीत्वाज्ञां शिवस्य च / प्रवेष्टुमाज्ञां ददतुरीश्वरानुचरौ च तौ

त्यांनी ते वचन ऐकून आणि शिवाची आज्ञा स्वीकारून, ईश्वराचे अनुचर असलेल्या त्या दोघांनी त्याला प्रवेशाची परवानगी दिली.

Verse 17

स तदाज्ञामनुप्राप्य विवेशान्तः पुरं मुदा / तत्रातिरम्यां सिद्धौघैः समाकीर्णां सभां द्विजः

ती आज्ञा मिळताच तो द्विज आनंदाने अंतःपुरात प्रवेशला. तेथे सिद्धसमूहांनी भरलेली अत्यंत रम्य सभा त्याने पाहिली.

Verse 18

दृष्ट्वा विस्मयमापेदे सुगन्धबहुलां विभोः / तत्रापश्यच्छिवं शान्तं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

ते पाहून तो विस्मयचकित झाला; प्रभूचे ते स्थान सुगंधाने परिपूर्ण होते. तेथे त्याने शांत शिवाला—त्रिनेत्र, चंद्रशेखर—पाहिले.

Verse 19

त्रिशूलशोभितकरं व्याघ्रचर्मवरांबरम् / विभूतिभूषिताङ्गं च नागयज्ञोपवीतिनम्

त्याच्या हातात त्रिशूल शोभत होते, तो व्याघ्रचर्माचे श्रेष्ठ वस्त्र धारण करीत होता; अंगावर विभूतीची शोभा होती आणि नागच त्याचा यज्ञोपवीत होता.

Verse 20

आत्मारामं पूर्णकामं कोटिसूर्यसमप्रभम् / पञ्चाननं दशभुजं भक्तानुग्रहविग्रहम्

आत्माराम, पूर्णकाम, कोटी सूर्यसम तेजस्वी; पंचानन, दशभुज, भक्तांवर कृपा करणारा साकार विग्रह।

Verse 21

योगज्ञाने प्रब्रुवन्तं सिद्धेभ्यस्तर्कमुद्रया / स्तूयमानं च योकीन्द्रैः प्रमथप्रकरैर्मुदा

योगज्ञान सांगत, सिद्धांना तर्कमुद्रेने बोध करीत; आणि योगींद्र व प्रमथगण आनंदाने ज्याची स्तुती करीत।

Verse 22

भैरवैर्योगिनीभिश्च वृतं रुद्रगणैस्तथा / मूर्ध्ना नमाम तं दृष्ट्वा रामः परमया मुदा

भैरव, योगिनी आणि रुद्रगणांनी वेढलेल्या त्या प्रभूला पाहून रामाने परम आनंदाने मस्तक झुकवून प्रणाम केला।

Verse 23

वामभागे कार्त्तिकेयं दक्षिणे च गणेश्वरम् / नन्दीश्वरं महाकालं वीरभद्रं च तत्पुरः

त्यांच्या वामभागी कार्त्तिकेय, दक्षिणभागी गणेश्वर; आणि समोर नंदीश्वर, महाकाल व वीरभद्र उभे होते।

Verse 24

क्रोडे दुर्गां शतभुजां दृष्ट्वा नत्वाथ तामपि / स्तोतुं प्रचक्रमे विद्वान्गिरा गद्गदया विभुम्

अंकात विराजमान शतभुजा दुर्गेला पाहून, तिलाही नमस्कार करून; मग विद्वान राम गद्गद वाणीने त्या विभूची स्तुती करू लागला।

Verse 25

नमस्ये शिवमीशानं विभुं व्यापकमव्ययम् / भुजङ्गभूषणं चोग्रं नृकपालस्रगुज्ज्वलम्

मी ईशान शिवाला नमस्कार करतो—तो सर्वव्यापी, विभू व अव्यय आहे; सर्पभूषणांनी विभूषित, उग्र, आणि नरकपालांच्या माळेने उज्ज्वल आहे।

Verse 26

यो विभुः सर्वलोकानां सृष्टिस्थितिविनाशकृत् / ब्रह्मादिरूपधृग्ज्येष्ठस्तं त्वां वेद कृपार्णवम्

जो विभू सर्व लोकांची सृष्टी, स्थिती व विनाश करतो; जो ब्रह्मा आदि रूपे धारण करणारा ज्येष्ठ आहे—तो करुणासागर तूच खऱ्या अर्थाने जाणला जातोस।

Verse 27

वेदा न शक्ता यं स्तोतु मवाङ्मनसगोचरम् / ज्ञानबुद्ध्योरसाध्यं च निराकारं नमाम्यहम्

ज्याचे स्तवन वेदांनाही शक्य नाही, जो वाणी व मनाच्या पलीकडे आहे; जो ज्ञान व बुद्धीलाही अगम्य, निराकार आहे—त्याला मी नमस्कार करतो।

Verse 28

शक्रादयः सुरगणा ऋषयो मनवो ऽसुराः / न यं विदुर्यथातत्त्वं तं नमामि परात्परम्

शक्रादी देवगण, ऋषी, मनू आणि असुरही ज्याला यथातत्त्व जाणत नाहीत—त्या परात्पराला मी नमस्कार करतो।

Verse 29

यस्यांशांशेन सृजयन्ते लोकाः सर्वे चराचराः / लीयन्ते च पुनर्यस्मिंस्तं नमामि जगन्मयम्

ज्याच्या अंशाच्या अंशाने सर्व चराचर लोक निर्माण होतात, आणि पुन्हा ज्याच्यातच विलीन होतात—त्या जगन्मयाला मी नमस्कार करतो।

Verse 30

यस्येषत्कोपसंभूतो हुताशो दहते ऽखिलम् / सोर्द्ध्वलोकं सपातालं तं नमामि हरं परम्

ज्याच्या अल्प क्रोधातून उत्पन्न झालेला अग्नी सर्व जगत् दग्ध करतो; जो ऊर्ध्वलोकापासून पाताळापर्यंत व्यापलेला आहे—त्या परम हराला मी नमस्कार करतो।

Verse 31

पृथ्वीपवन वह्न्यभभोनभोयज्वेन्दुभास्कराः / मूर्त्तयो ऽष्टौ जगत्पूज्यास्तं यज्ञं प्रणमाम्यहम्

पृथ्वी, वारा, अग्नी, जल, आकाश, यज्वा (यज्ञस्वरूप), चंद्र आणि सूर्य—या आठ मूर्ती जगत्पूज्य आहेत; त्या यज्ञस्वरूपाला मी प्रणाम करतो।

Verse 32

यः कालरूपो जगदादिकर्त्ता पाता पृथग्रूपधरो जगन्मयः / रर्त्ता पुना रुद्रवपुस्तथान्ते तं कालरूपं शरणं प्रपद्ये

जो काळरूपाने जगताचा आदिकर्ता आहे, जो विविध रूप धारण करून जगताचे पालन करतो व जगन्मय आहे; आणि शेवटी रुद्ररूपाने संहार करतो—त्या काळरूपाला मी शरण जातो।

Verse 33

इत्येवमुक्त्वा स तु भार्गवो मुदा पषात तस्याङ्घ्रि समीप आतुरः / उत्थाप्य तं वामकरेण लीलया दध्रे तदा मूर्ध्नि करं कृपार्णवः

असे बोलून तो भार्गव आनंदाने व्याकुळ होऊन त्याच्या चरणांजवळ पडला. तेव्हा कृपार्णव प्रभूंनी डाव्या हाताने सहज लीलया त्याला उचलून त्याच्या मस्तकी हात ठेवला।

Verse 34

आशीर्भिरेनं ह्यभिनन्द्य सादरं निवेशयामास गणेशपूर्वतः / उवाच वामामभिवीक्ष्य चाप्युमां कृपार्द्रदृष्ट्याखिलकामपूरकः

आशीर्वादांनी त्याचे सादर अभिनंदन करून गणेशाच्या पुढे बसविले. मग कृपार्द्र दृष्टीने वामा उमे कडे पाहून, सर्व कामना पूर्ण करणाऱ्या प्रभूंनी सांगितले।

Verse 35

शिव उवाच कस्त्वं वटो कस्यकुले प्रसूतः किं कार्यमुद्दिश्य भवानिहागतः / विनिर्द्दिशाहं तव भक्तिभावतः प्रीतः प्रदद्यां भवतो मनोगतम्

शिव म्हणाले—अरे वत्सा, तू कोण? कोणत्या कुळात जन्मलास? कोणत्या कार्यासाठी येथे आलास? तुझ्या भक्तिभावामुळे मी प्रसन्न आहे; सांग, तुझ्या मनातील अभिलाषा मी तुला देईन।

Verse 36

इत्येवमुक्तः स भृगुर्महात्मना हरेण विश्वार्त्तिहरेण सादरम् / पुनश्च नत्वा विबुधां पति गुरुं कृपासमुद्रं समुवाच सत्वरम्

असे महात्मा हरि—विश्वाचे दुःख हरिणारे—यांनी आदराने म्हटल्यावर भृगुने पुन्हा देवाधिपती गुरु, कृपासागर यांना नमस्कार करून तत्काळ निवेदन केले।

Verse 37

परशुराम उवाच भृगोश्चाहं कुले जातो जमदग्निसुतौ विभो / रामो नाम जगद्वन्द्यं त्वामहं शरणं गतः

परशुराम म्हणाले—हे विभो, मी भृगूच्या कुळात जन्मलो, जमदग्नीचा पुत्र आहे. माझे नाव राम; हे जगद्वंद्य, मी तुझ्या शरण आलो आहे।

Verse 38

यत्कार्यार्थमहं नाथ तव सांनिध्यमागतः / तं प्रसाधय विश्वेश वाञ्छितं काममेव मे

हे नाथ, ज्या कार्यासाठी मी तुझ्या सान्निध्यात आलो आहे, हे विश्वेश, ते सिद्ध कर; तोच माझा वांछित मनोरथ आहे।

Verse 39

मृगयामागतस्यापि कार्त्तवीर्यस्य भूपतेः / आतिथ्यं कृतवान् देव जमदग्निः पिता मम

हे देव, शिकारीसाठी आलेल्या राजा कार्त्तवीर्याचाही माझे पिता जमदग्नी यांनी अतिथिसत्कार केला होता।

Verse 40

राजा तं स बलाल्लोभात्पातयामास मन्दधीः / सा धेनुस्तं मृतं दृष्ट्वा गवां लोकं जगाम ह

तो मंदबुद्धी राजा लोभाने बलपूर्वक त्याला पाडून टाकला. त्याला मृत पाहून ती धेनू गायींच्या लोकात निघून गेली.

Verse 41

राजा न शोचन्मरणं पितुर्मम निरागसः / जगाम स्वपुरं पश्चान्माता मे प्रारुदद्भृशम्

निर्दोष माझ्या पित्याच्या मृत्यूचे राजाने शोक केले नाही. नंतर तो आपल्या नगरात परत गेला; माझी माता फार रडू लागली.

Verse 42

तज्ज्ञात्वा लोकवृत्तज्ञो भृगुर्नः प्रपितामहः / आजगाम महादेव ह्यहमप्यागतो वनात्

हे महादेव, हे जाणून लोकवृत्त जाणणारे आमचे प्रपितामह भृगु आले; आणि मीही वनातून परत आलो.

Verse 43

मया मह सुदुःखार्त्तान्भ्रातॄन्मात्रासहैव मे / सांत्वयित्वा स मन्त्रज्ञो ऽजीवयत्पितरं मम

मी माझ्या मातेसह अत्यंत दुःखाने व्याकुळ झालेल्या भावांना धीर दिला. मग मंत्रज्ञ त्यांनी माझ्या पित्याला पुन्हा जीवंत केले.

Verse 44

आनागते भृगौ मातुर्दुःखेनाहं प्रकोपितः / प्रतिज्ञां कृतवान्देव सात्वयन्मातरंस्वकाम्

भृगु येण्यापूर्वीच आईच्या दुःखाने मी क्रोधाने पेटलो. हे देव, माझ्या मातेला धीर देत देत मी एक प्रतिज्ञा केली.

Verse 45

त्रिःसप्तकृत्वो यदुरस्ताडितं मातुरात्मनः / तावत्संख्यमहं पृथ्वीं करिष्ये क्षत्रवर्जिताम्

मातेच्या आत्मस्वरूपाने यदूच्या उरावर त्रिःसप्तकृत्वः प्रहार झाला; त्या संख्येइतक्या वेळा मी पृथ्वी क्षत्रियवर्जित करीन।

Verse 46

इत्येवं परिपूर्णा मे कर्त्ता देवो जगत्पतिः / महादेवो ह्यतो नाथ त्वत्सकाणमिहागतः

अशा रीतीने माझी प्रतिज्ञा पूर्ण झाली. जगत्पती देव, महादेवच, हे नाथ, आता तुझ्या सख्यांसह येथे आले आहेत.

Verse 47

वसिष्ठ उवाच इत्येवं तद्वचः श्रुत्वा दृष्ट्वा दुर्गामुखं हरः / बभूवानम्रवदनस्छिन्तयानः क्षणं तदा

वसिष्ठ म्हणाले—अशी वाणी ऐकून आणि दुर्गेचे मुख पाहून हर (शिव) तेव्हा क्षणभर नम्र मुख करून विचारमग्न झाले.

Verse 48

एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा विस्मिता प्राहसद्भृशम् / उवाच च महाराज भार्गवं वैरसाधकम्

याच दरम्यान दुर्गा विस्मित होऊन जोरात हसल्या आणि, हे महाराज, वैर साधणाऱ्या भार्गवाला म्हणाल्या.

Verse 49

तपस्विन्द्विजपुत्र क्ष्मां निर्भूपां कर्त्तुमिच्छसि / त्रिः सप्तकृत्वः कोपेन साहसस्ते महान्बटो

हे तपस्वी द्विजपुत्रा! तू पृथ्वीला राजाविना करायला इच्छितोस काय? क्रोधाने त्रिःसप्तकृत्वः—अरे बाळा, तुझे धाडस मोठे आहे!

Verse 50

हन्तुमिच्छसि निःशस्त्रः सहस्रार्जुनमीश्वरम् / भ्रूभङ्गलीलया येन रावणो ऽपि निराकृतः

तू निःशस्त्र होऊन त्या ईश्वर सहस्रार्जुनाला मारू इच्छितोस, ज्याने केवळ भुवया वाकविण्याच्या लीलाने रावणालाही परावृत्त केले होते.

Verse 51

तस्मै प्रदत्तं दत्तेन श्रीहरेः कवचं पुरा / शक्तिरत्यर्थवीर्या च तं कथं हन्तुमिच्छसि

दत्ताने पूर्वी त्याला श्रीहरीचे कवच दिले आहे, आणि त्याची शक्ती अत्यंत पराक्रमी आहे; मग तू त्याला कसा मारू इच्छितोस?

Verse 52

शङ्करः करुणासिद्धः कर्त्तुं चाप्यन्यथा विभुः / न चान्यः शङ्करात्पुत्र सत्कार्यं कर्त्तुमीश्वरः

शंकर करुणेने सिद्ध आहेत आणि समर्थ असूनही अन्यथा करू शकतात; पण हे पुत्रा, शंकरावाचून सत्कार्य करण्यास दुसरा कोणी ईश्वर नाही.

Verse 53

अथ देव्या अनुमतिं प्राप्य शंभुर्द्दयार्णवः / अभ्यधाद्भद्रया वाया जमदग्निसुतं विभुः

मग देवीची अनुमती मिळवून दयासागर शंभूने, विभू होऊन, जमदग्नीपुत्राला कल्याणकारी वाणीने संबोधिले.

Verse 54

शिव उवाच अद्यप्रभृति विप्र त्वं मम स्कन्दसमो भव / दास्यामि मन्त्रं दिव्यं ते कवचं च महामते

शिव म्हणाले—हे विप्र, आजपासून तू माझ्या स्कंदासमान हो. हे महामते, मी तुला दिव्य मंत्र आणि कवच देईन.

Verse 55

लीलया यत्प्रसादेन कार्त्तवीर्यं हनिष्यसि / त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां महीं चापि करिष्यसि

ज्याच्या लीलामात्र प्रसादाने तू कार्त्तवीर्याचा वध करशील आणि एकवीस वेळा पृथ्वी राजाहीन करशील.

Verse 56

इत्युक्त्वा शङ्करस्तस्मै ददौ मन्त्रं सुदुर्लभम् / त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमाद्भुतम्

असे म्हणत शंकरांनी त्याला अत्यंत दुर्लभ मंत्र दिला—‘त्रैलोक्यविजय’ नावाचे परम अद्भुत कवच.

Verse 57

नागपाशं पाशुपतं ब्रह्मास्त्रं च सुदुर्ल्लभम् / नारायणास्त्रमाग्नेयं वायव्यं वारुणं तथा

नागपाश, पाशुपत, अत्यंत दुर्मिळ ब्रह्मास्त्र; तसेच नारायणास्त्र, आग्नेय, वायव्य आणि वारुण—ही सर्व अस्त्रे.

Verse 58

घान्धर्वं गारुडं चैव जृंभणास्त्रं महाद्भुतम् / गदां शक्तिं च परशुं शूलं दण्डमनुत्तमम्

गांधर्व, गारुड आणि महाअद्भुत जृंभणास्त्र; तसेच गदा, शक्ति, परशु, शूल आणि उत्तम दंड.

Verse 59

शस्त्रास्त्रग्राममखिलं प्रहृष्टः संबभूव ह / नमस्कृत्य शिवं शान्तं दुर्गां स्कन्दं गणेश्वरम्

सर्व शस्त्र-अस्त्रांचा समूह मिळाल्याने तो अत्यंत आनंदित झाला; आणि शांत शिव, दुर्गा, स्कंद व गणेश्वर यांना नमस्कार केला.

Verse 60

परिक्रम्य ययौ रामः पुष्करं तीर्थमुत्तमम् / सिद्धं कृत्वा शिवोक्तं तु मन्त्रं कवचमुत्तमम्

परिक्रमा करून राम उत्तम तीर्थ पुष्करास गेला। शिवोक्त श्रेष्ठ मंत्र-कवच सिद्ध करून घेतले।

Verse 61

साधयामास निखिलं स्वकार्यं भृगुनन्दनः / निहत्य कार्त्तवीर्यं तं ससैन्यं सकुलं मुदा / विनिवृत्तो गृहं प्रागात्पितुः स्वस्य भृगूद्वहः

भृगुनंदनाने आपले सर्व कार्य साध्य केले। कार्त्तवीर्याला त्याच्या सैन्यासह व कुलासह मारून आनंदाने, भृगुश्रेष्ठ पित्याच्या घरी परतला।