Shloka 18
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
जमदग्निरुवाच शृणु राम महाभाग वचो मम समाहितः / करिष्यसि यथा भावि तथा नैवान्यथा भवेत्
Transliteration
jamadagniruvāca śṛṇu rāma mahābhāga vaco mama samāhitaḥ / kariṣyasi yathā bhāvi tathā naivānyathā bhavet
Translation
जमदग्नी म्हणाले: हे महाभाग रामा! एकाग्र चित्ताने माझे बोलणे ऐक. जसे घडायचे आहे (दैव), तसेच तू करशील; ते अन्यथा होणार नाही.
Word by Word
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), पुंलिङ्ग, एकवचन
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + भाग (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), पुंलिङ्ग, एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
समाहितःbeing attentive/collected
समाहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (एकाग्रः/समाधिस्थः)
करिष्यसिyou will do
करिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथार्थक/प्रकारवाचक (correlative adverb: 'as')
भाविwhat is destined to be
भावि:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भविष्यत्सूचक विशेषण (that which is to be)
तथाso, accordingly
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थक सहचर (correlative adverb: 'so/thus')
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
एवindeed/only
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (restrictive particle: 'only/indeed')
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारान्तरवाचक (adverb: 'otherwise')
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद