Shloka 26
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
नैवागमनमस्तीह व्यतिक्रान्तस्य वस्तुनः / तस्मादतीतमखिलं त्यक्त्वा कृत्यं विचिन्तय
Transliteration
naivāgamanamastīha vyatikrāntasya vastunaḥ / tasmādatītamakhilaṃ tyaktvā kṛtyaṃ vicintaya
Translation
या जगात जी गोष्ट घडून गेली आहे, ती परत येत नाही; म्हणून सर्व भूतकाळ सोडून देऊन केवळ आपल्या कर्तव्याचा विचार कर.
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/भावार्थ)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवindeed; at all
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/भावार्थ)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
आगमनम्return; coming back
आगमनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
व्यतिक्रान्तस्यof what has passed away
व्यतिक्रान्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootवि + अति + क्रम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त (past passive participle), पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; qualifies 'वस्तुनः'
वस्तुनःof the thing; of the matter
वस्तुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवस्तु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् (ablative used adverbially), हेत्वर्थे (therefore)
अतीतम्the past; what has gone by
अतीतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; object of 'त्यक्त्वा'
अखिलम्entire; all
अखिलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; qualifies 'अतीतम्'
त्यक्त्वाhaving left behind
त्यक्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), 'having abandoned'
कृत्यम्what should be done; duty
कृत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक; from √कृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
विचिन्तयconsider; reflect on
विचिन्तय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चिन्त् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद