Shloka 22
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
न त्वादृशा महाभाग भृशं शोचन्ति कुत्रचित् / धृतिमन्तो महान्तस्तु दुःखं कुर्वति न व्यये
Transliteration
na tvādṛśā mahābhāga bhṛśaṃ śocanti kutracit / dhṛtimanto mahāntastu duḥkhaṃ kurvati na vyaye
Translation
हे महाभाग! तुझ्यासारखे लोक कुठेही फार शोक करत नाहीत. धैर्यवान महापुरुष दुःखाला क्षयाचे कारण होऊ देत नाहीत.
Word by Word
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; adversative particle
आदृशाःpersons like (you)
आदृशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्य; very fortunate)
भृशम्excessively
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; degree-adverb
शोचन्तिgrieve
शोचन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; 3rd person plural
कुत्रचित्ever, anywhere
कुत्रचित्:
Deśa/Avadhi (देश/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootकुत्रचित् (अव्यय)
Formअव्यय; indefinite adverb (somewhere/ever)
धृतिमन्तःthe steadfast ones
धृतिमन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधृतिमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
महान्तःthe great ones
महान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic/adversative particle
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
कुर्वतिcauses/does
कुर्वति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular; (here: ‘it causes/does’)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
व्ययेin loss, in decline
व्यये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular masculine; ‘in loss/at the time of loss’