Shloka 107
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
त्रिषु कालेषु तस्यैता ब्रह्ममस्तनवो द्विजाः / मन्वन्तरेष्विह स्रष्टुमावर्त्तन्ते पुनः पुनः
Transliteration
triṣu kāleṣu tasyaitā brahmamastanavo dvijāḥ / manvantareṣviha sraṣṭumāvarttante punaḥ punaḥ
Translation
तीनही काळांत या ब्रह्माच्या महान तनू आहेत, हे द्विजांनो; आणि मन्वंतरांत सृष्टी करण्यासाठी त्या पुन्हा पुन्हा परत येतात।
Word by Word
त्रिषुin three
त्रिषु:
अधिकरण (Locative)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (all genders), सप्तमी विभक्ति (Loc. 7), बहुवचन (pl.); संख्याविशेषण
कालेषुtimes/periods
कालेषु:
अधिकरण (Location/Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सप्तमी विभक्ति (Loc. 7), बहुवचन (pl.)
तस्यof that (one)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m./n.), षष्ठी विभक्ति (Gen. 6), एकवचन (sg.)
एताःthese
एताः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.)
ब्रह्ममस्तनवःthe emanations/forms of Brahmā
ब्रह्ममस्तनवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + मस् + तनु (प्रातिपदिक); पाठभेद-संभावना: ब्रह्मणस् तनवः
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom. 1), बहुवचन (pl.); षष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative): ‘ब्रह्मणः तनवः’ = emanations/forms of Brahmā
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
सम्बोधन (Vocative)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन/प्रथमा विभक्ति (Voc./Nom. 8/1), बहुवचन (pl.); संबोधनार्थे (addressing)
मन्वन्तरेषुin the manvantaras
मन्वन्तरेषु:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी विभक्ति (Loc. 7), बहुवचन (pl.)
इहhere
इह:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place: here)
स्रष्टुम्to create
स्रष्टुम्:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), परस्मैपदी धातु; अर्थ: ‘to create’
आवर्तन्तेthey return/recur
आवर्तन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootआ√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Pres.), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/आवृत्ति-अव्यय (adverb: again)
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formआवृत्ति-अव्यय (repetition for emphasis)