Shloka 60
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
अथ वा गोहिरण्यद्यं यदन्यदभिवाञ्छितम् / संगृह्य वित्तं विपुलं धेनुं तां प्रतिदास्यति
Transliteration
atha vā gohiraṇyadyaṃ yadanyadabhivāñchitam / saṃgṛhya vittaṃ vipulaṃ dhenuṃ tāṃ pratidāsyati
Translation
किंवा गाय, सुवर्ण इत्यादी जे काही हवे असेल ते, विपुल धन गोळा करून तो त्या धेनूच्या बदल्यात तुला देईल.
Word by Word
अथthen / or else
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle: or)
गो-हिरण्य-आद्यम्cows, gold, and the like
गो-हिरण्य-आद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + हिरण्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः: तत्पुरुष (आदि-शब्देन 'etc.'), अर्थः 'cows, gold, etc.'
यत्whatever
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अन्यत्other (thing)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अभिवाञ्छितम्desired
अभिवाञ्छितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअभिवाञ्छित (प्रातिपदिक; √वाञ्छ् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: अभि
संगृह्यhaving gathered
संगृह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); उपसर्ग: सम्; अर्थः 'having collected'
वित्तम्wealth
वित्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विपुलम्abundant
विपुलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying वित्तम्)
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ताम्that (cow)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिदास्यतिwill give back / return
प्रतिदास्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग: प्रति