Shloka 11
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
नर्मदातीरतीर्थं तदवतीर्याघहारिणि / तत्तोये मुनिवृन्देषु गृणात्सुब्रह्म शाश्वतम्
Transliteration
narmadātīratīrthaṃ tadavatīryāghahāriṇi / tattoye munivṛndeṣu gṛṇātsubrahma śāśvatam
Translation
पापहारिणी नर्मदेच्या तीरावरील त्या तीर्थात उतरून, तिच्या जलात मुनिवृंदांमध्ये सुब्रह्माचे शाश्वत स्तवन केले.
Word by Word
नर्मदा-तीर-तीर्थम्the sacred ford at the bank of the Narmadā
नर्मदा-तीर-तीर्थम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2 विभक्ति), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः तीरस्य तीर्थम्)
तत्that (place)
तत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; सर्वनाम
अवतीर्यhaving descended
अवतीर्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having descended’
अघ-हारिणिin (the river) that removes sin
अघ-हारिणि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअघ (प्रातिपदिक) + हारिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अघं हरति इति)
तत्-तोयेin that water
तत्-तोये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य तोये)
मुनि-वृन्देषुamong groups of sages
मुनि-वृन्देषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (मुनीनां वृन्देषु)
गृणात्(he) praises/recites
गृणात्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootगॄ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √गॄ ‘स्तुतौ’—‘he praises/recites’
सुब्रह्मSubrahma (a sacred name/hymn)
सुब्रह्म:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootसुब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; नाम (proper name)
शाश्वतम्eternal
शाश्वतम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘सुब्रह्म’)