Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord

दृष्ट्वानुकंपहृदयस्तत्परित्राणकातरः / तिष्ठतिष्ठेति तं व्याघ्रं वदन्नुच्चैरथान्वयात्

dṛṣṭvānukaṃpahṛdayastatparitrāṇakātaraḥ / tiṣṭhatiṣṭheti taṃ vyāghraṃ vadannuccairathānvayāt

ते पाहून त्याचे हृदय करुणेने भरले; त्याला वाचविण्यास व्याकुळ होऊन तो मोठ्याने ‘थांब, थांब’ असे म्हणत वाघाकडे धावला.

dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormKtvā absolutive (क्त्वा), ‘having seen’
anukampā-hṛdayaḥcompassionate-hearted
anukampā-hṛdayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanukampā (प्रातिपदिक) + hṛdaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—‘अनुकम्पा हृदये यस्य’ (whose heart is compassionate)
tat-paritrāṇa-kātaraḥeager/anxious to save him
tat-paritrāṇa-kātaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + paritrāṇa (प्रातिपदिक) + kātara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; तत्पुरुषः—‘तस्य परित्राणाय कातरः’ (anxious to rescue him)
tiṣṭhastop!
tiṣṭha:
Sambodhana/Preraka-kriyā (सम्बोधन/आज्ञा)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्/Imperative), Madhyama-puruṣa (2nd), Ekavacana, parasmaipada
tiṣṭhastop!
tiṣṭha:
Sambodhana/Preraka-kriyā (सम्बोधन/आज्ञा)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
FormLoṭ, Madhyama, Ekavacana; repetition for emphasis
itithus
iti:
Sambandha (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotative particle
tamthat (one)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; pronoun
vyāghramtiger
vyāghram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvyāghra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
vadansaying
vadan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
FormŚatṛ present active participle, Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
uccaiḥloudly
uccaiḥ:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootuccaiḥ (अव्यय)
FormAvyaya; manner adverb
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; sequence marker
anvayāthe pursued / followed
anvayāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-i (धातु)
FormLuṅ-lakāra (लुङ्/Aorist), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana, parasmaipada; upasarga—anu (अनु); ‘followed/pursued’