Shloka 21
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
रोमाञ्छोद्भिन्नसर्वाङ्गो हर्षाश्रुप्लुतलोचनः / पपात पादयोर्भूमौ भक्त्या तस्य महामतिः
Transliteration
romāñchodbhinnasarvāṅgo harṣāśruplutalocanaḥ / papāta pādayorbhūmau bhaktyā tasya mahāmatiḥ
Translation
रोमांच उठलेले सर्वांग आणि हर्षाश्रूंनी भरलेले नेत्र असलेल्या त्या महामतीने भक्तीने त्याच्या चरणांपाशी भूमीवर पडून प्रणाम केला।
Word by Word
रोमाञ्च-उद्भिन्न-सर्वाङ्गःwhose whole body bristled with horripilation
रोमाञ्च-उद्भिन्न-सर्वाङ्गः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootरोमाञ्च (प्रातिपदिक) + उद्भिन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक) + सर्वाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुव्रीहि-समास: रोमाञ्चेन उद्भिन्नानि सर्वाङ्गानि यस्य सः
हर्ष-अश्रु-प्लुत-लोचनःwhose eyes were flooded with tears of joy
हर्ष-अश्रु-प्लुत-लोचनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootहर्ष (प्रातिपदिक) + अश्रु (प्रातिपदिक) + प्लुत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुव्रीहि-समास: हर्षाश्रुभिः प्लुतानि लोचनानि यस्य सः
पपातfell down
पपात:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
पादयोःat the feet / of the feet
पादयोः:
अधिकरण (Locative sense) / सम्बन्ध (Genitive sense)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी/सप्तमी-द्विवचन (Genitive/Locative, Dual)
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
महा-मतिःthe great-minded one
महा-मतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारय-समास: महती मतिः यस्य