Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
प्रार्थयेत्वां महाभाग प्रणम्य शिरसासकृत् / कस्त्वं मे दर्शयात्मानं बद्धो ऽयं ते मयाञ्जलिः
Transliteration
prārthayetvāṃ mahābhāga praṇamya śirasāsakṛt / kastvaṃ me darśayātmānaṃ baddho 'yaṃ te mayāñjaliḥ
Translation
हे महाभाग! एकदा शिर झुकवून प्रणाम करून मी विनंती करतो—तू कोण आहेस? मला तुझे स्वरूप दाखव; ही माझी बांधलेली अंजली तुझ्यासाठी आहे।
Word by Word
prārthayeI request / I beseech
prārthaye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + arth (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (Accusative), एकवचन
mahā-bhāgaO greatly fortunate one
mahā-bhāga:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
praṇamyahaving bowed
praṇamya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra + nam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having bowed’
śirasāwith (my) head
śirasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
sakṛtonce
sakṛt:
Kāla (काल/occurrence)
TypeIndeclinable
Rootsakṛt (अव्यय)
Formपरिमाण/आवृत्तिवाचक-अव्यय (adverb of frequency)
kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
memy / to me
me:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन (enclitic)
darśayashow
darśaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formणिच्-प्रयोग (causative) ‘दर्शय’; लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ātmānamyourself
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; आत्मशब्दः
baddhaḥbound
baddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootbandh (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bound’
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन (enclitic)
mayāby me
mayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
añjaliḥfolded hands / reverential gesture
añjaliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootañjali (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन