Shloka 40
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
किं मयापकृतं लोके भवतो ऽन्यस्य वा क्वचित् / अनागस्कारिणं दान्तं को ऽवमन्येत नामतः
Transliteration
kiṃ mayāpakṛtaṃ loke bhavato 'nyasya vā kvacit / anāgaskāriṇaṃ dāntaṃ ko 'vamanyeta nāmataḥ
Translation
मी या जगात तुमचा किंवा इतर कोणाचा कुठे काय अपकार केला आहे? जो निरपराध व संयमी आहे, त्याचा नाव घेऊन कोण अपमान करील?
Word by Word
kimwhat?
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
mayāby me
mayā:
Kartr/Agent-instrument (कर्ता/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), एकवचन
apakṛtamwrong/harm done
apakṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootapa-√kṛ (कृ धातु) + kta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used as noun)
lokein the world
loke:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
bhavataḥto you/of you
bhavataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी (Gen/Abl), एकवचन; आदरार्थ सर्वनाम
anyasyaof another (person)
anyasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
kvacitever/anywhere
kvacit:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय (adverb: ever/anywhere)
anāgas-kāriṇamone who is blameless
anāgas-kāriṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootan-āgas (प्रातिपदिक) + kārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अनागसं करोति’/‘अनागः’ = sinless, not doing wrong
dāntamself-controlled
dāntam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdānta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dam)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘self-controlled’
kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
avamanyetawould disrespect
avamanyeta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√man (मन् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
nāmataḥby name/nominally
nāmataḥ:
Hetu/Upadhi (हेतु/उपाधि)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्)
Formतसिलन्त अव्यय (ablatival adverb)