Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तपसा सर्वलोकेशं भक्त्या च नियमेन च / आराधयितुमस्मिंस्तु चिरायाहं समुद्यतः
Transliteration
tapasā sarvalokeśaṃ bhaktyā ca niyamena ca / ārādhayitumasmiṃstu cirāyāhaṃ samudyataḥ
Translation
तप, भक्ती आणि नियम यांच्या द्वारा सर्वलोकाधीशाचे आराधन करण्यासाठी मी दीर्घकाळापासून उद्यत आहे.
Word by Word
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
सर्व-लोकेशम्the Lord of all worlds
सर्व-लोकेशम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वेषां लोकानाम् ईशः)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
नियमेनby discipline/observance
नियमेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
आराधयितुम्to worship/propitiate
आराधयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootआ+राध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to worship/propitiate’
अस्मिन्in this (place/context)
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
चिरायfor a long time
चिराय:
Sambandha (सम्बन्ध/Time)
TypeIndeclinable
Rootचिराय (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (for a long time/long)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
समुद्यतःresolved/undertaken
समुद्यतः:
Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्+उद्+यम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषण