Shloka 3
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
दिदृक्षवः समाजग्मुः कुतूहलसमन्विताः / ख्यापयन्तस्तपः श्रेष्ठं तस्य राजन्महात्मनः
Transliteration
didṛkṣavaḥ samājagmuḥ kutūhalasamanvitāḥ / khyāpayantastapaḥ śreṣṭhaṃ tasya rājanmahātmanaḥ
Translation
त्याला पाहण्याची इच्छा धरून, कुतूहलाने युक्त होऊन ते सर्व जमले; हे राजन्, त्या महात्म्याच्या श्रेष्ठ तपाचे यश प्रकट करीत आले।
Word by Word
didṛkṣavaḥwishing to see
didṛkṣavaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdidṛkṣu (प्रातिपदिक; √dṛś (धातु) इच्छार्थे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इच्छार्थक-प्रत्ययान्त (desiderative adjective)
samājagmuḥcame together / assembled
samājagmuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘sam-ā-’
kutūhala-samanvitāḥendowed with curiosity
kutūhala-samanvitāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkutūhala-samanvita (प्रातिपदिक; √i (धातु) + kta with sam-anu)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘kutūhalena samanvitāḥ’ (instrumental relation)
khyāpayantaḥproclaiming / making known
khyāpayantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√khyā (धातु) णिच् (causative)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), परस्मैपद; प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śreṣṭhamexcellent
śreṣṭham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘tapaḥ’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
mahātmanaḥof the great-souled (one)
mahātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘mahān ātmā yasya’ (great-souled)