Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः / नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः
Transliteration
sthūlamuktotkaraireṣa vibhāti parito giriḥ / nānāvṛkṣalatāvallīpuṣpālaṅkṛtamūrddhajaḥ
Translation
हा पर्वत सर्वत्र जाड्या मोत्यांच्या राशींनी उजळून निघतो; आणि त्याचा शिखरभाग जणू नाना वृक्ष, लता-वेलीं व फुलांनी अलंकृत केशांसारखा आहे।
Word by Word
sthūla-mukta-utkaraiḥwith heaps of large pearls
sthūla-mukta-utkaraiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsthūla (प्रातिपदिक) + mukta (प्रातिपदिक) + utkara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Bahuvacana; तत्पुरुषः—“स्थूलानां मुक्तानाम् उत्करैः” (heaps of large pearls)
eṣaḥthis
eṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; demonstrative pronoun
vibhātishines/appears splendid
vibhāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhā (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Prathama-puruṣa, Ekavacana, Parasmaipada (परस्मैपद)
paritaḥall around
paritaḥ:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootparitas (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण) meaning “all around”
giriḥmountain
giriḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
nānā-vṛkṣa-latā-vallī-puṣpa-alaṅkṛta-mūrddhajaḥwhose summit is adorned with various trees, creepers, vines, and flowers
nānā-vṛkṣa-latā-vallī-puṣpa-alaṅkṛta-mūrddhajaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + vṛkṣa (प्रातिपदिक) + latā (प्रातिपदिक) + vallī (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + alaṅkṛta (कृदन्त; √kṛ) + mūrddhaja (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—“यस्य मूर्द्धजः (शिखर/मस्तक) नानावृक्ष-लता-वল্লी-पुष्पैः अलङ्कृतः”