Shloka 28
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
Transliteration
mayūrakekirīvṛndaiḥ saṃgīta madhurasvaraiḥ / pravṛttanṛttaṃ parito vitatodagrabarhibhiḥ
Translation
मधुर स्वरांनी गाणारे मयूरांचे किकिरी-समूह सर्वत्र नृत्य करू लागले; त्यांच्या उंच पसरलेल्या पिसाऱ्यांनी परिसर भरून गेला.
Word by Word
मयूर-केकिरी-वृन्दैःby flocks of peacocks
मयूर-केकिरी-वृन्दैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक) + केकिरी (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग (वृन्द) — “by flocks of peacocks (kekirīs)”
संगीतम्sung, melodious
संगीतम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसंगीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण — “sung/melodious”
मधुर-स्वरैःwith sweet notes
मधुर-स्वरैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमधुर (प्रातिपदिक) + स्वर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; पुल्लिङ्ग (स्वर) — “with sweet notes/voices”
प्रवृत्त-नृत्तम्with dancing begun
प्रवृत्त-नृत्तम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त (कृदन्त; √वृत्/वृत्त्) + नृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण — “in which dancing has begun / set into dance”
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: all around)
वितत-उदग्र-बर्हिभिःby those with spread, raised plumes
वितत-उदग्र-बर्हिभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवितत (कृदन्त; √तन्) + उदग्र (प्रातिपदिक) + बर्हिन् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; पुल्लिङ्ग (बर्हिन्) — “by (peacocks) with spread, lofty crests/plumes”