Shloka 8
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
आनन्त्याय भवेत्तद्वत्खड्गमांसं पितृक्षये / पायसं मधुसर्पिर्भ्यां छायायां कुञ्जरस्य च
Transliteration
ānantyāya bhavettadvatkhaḍgamāṃsaṃ pitṛkṣaye / pāyasaṃ madhusarpirbhyāṃ chāyāyāṃ kuñjarasya ca
Translation
पितृक्षयाच्या वेळी खड्ग (गेंडा) याचे मांस तसेच अनंत फल देणारे ठरते। मधू व तुपयुक्त पायस, तसेच हत्तीच्या छायेत (केलेले श्राद्ध)ही तृप्तिदायक म्हटले आहे।
Word by Word
आनन्त्यायfor endless (benefit)
आनन्त्याय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआनन्त्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान/Dative), एकवचनम्; प्रयोजनार्थः—‘अनन्तफलाय’
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय/तद्धित)
Formअव्ययम् (adverb) ‘तथैव/एवमेव’
खड्गमांसम्rhinoceros meat
खड्गमांसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootखड्ग + मांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘खड्गस्य मांसम्’
पितृक्षयेat the end of (the period of) the ancestors’ satisfaction
पितृक्षये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृक्षय (प्रातिपदिक; पितृ+क्षय)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; ‘पितॄणां क्षये/अवसाने’
पायसम्rice pudding
पायसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्षीरान्नम्
मधुसर्पिर्भ्याम्with honey and ghee
मधुसर्पिर्भ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमधु + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, द्विवचनम्; ‘मधु च सर्पिश्च’—करणम्
छायायाम्in the shade
छायायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणम्
कुञ्जरस्यof an elephant
कुञ्जरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुञ्जर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्