Shloka 59
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
परिवादात्क्रिमिर्भूत्वा तत्रैव परिवर्त्तते / योगान्परिवदेद्यस्तु ध्यानिनो मोक्षकाङ्क्षिणः
Transliteration
parivādātkrimirbhūtvā tatraiva parivarttate / yogānparivadedyastu dhyānino mokṣakāṅkṣiṇaḥ
Translation
निंदेमुळे तो कृमी होऊन तिथेच फिरत राहतो; जो ध्यानस्थ, मोक्षकांक्षी योगींची निंदा करतो.
Word by Word
परिवादात्from/because of slander
परिवादात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootपरिवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; हेतौ
क्रिमिःa worm
क्रिमिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रिमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
परिवर्ततेkeeps revolving/undergoes transmigration
परिवर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि+वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
योगान्yogins (or yogas)
योगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
परिवदेत्should slander
परिवदेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि+वद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-निपात
ध्यानिनःmeditators
ध्यानिनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootध्यानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; योगान् इत्यस्य विशेषण (apposition)
मोक्ष-काङ्क्षिणःdesiring liberation
मोक्ष-काङ्क्षिणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मोक्षस्य काङ्क्षी), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ध्यानिनः/योगान् इति विशेषण