Shloka 7
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
चक्राविद्धं च यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमण्डलुम् / धेनुं सलभते दिव्यां पयोदां सुखदो हिनीम्
Transliteration
cakrāviddhaṃ ca yo dadyācchrāddhakāle kamaṇḍalum / dhenuṃ salabhate divyāṃ payodāṃ sukhado hinīm
Translation
जो श्राद्धकाळी चक्राविद्ध (चक्रचिन्हित) कमंडलू दान देतो, तो दिव्य, दूध देणारी, सुख देणारी व उत्तम धेनू प्राप्त करतो।
Word by Word
चक्राविद्धम्wheel-pierced (perforated)
चक्राविद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचक्र-अविद्ध (प्रातिपदिक; चक्र + अविद्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying कमण्डलुम्/कमण्डलु-दानम्; तत्पुरुष (‘by a wheel/discus’ + ‘pierced’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
श्राद्धकालेat the time of śrāddha
श्राद्धकाले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध-काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular
कमण्डलुम्a water-pot (kamaṇḍalu)
कमण्डलुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
धेनुम्a cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
सhe
स:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun
लभतेobtains
लभते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘obtains’
दिव्याम्divine
दिव्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying धेनुम्
पयोदाम्milk-giving
पयोदाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपयस्-द (प्रातिपदिक; पयस् + द)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying धेनुम्; उपपद-तत्पुरुष (‘milk’ + ‘giver’)
सुखदःbestowing happiness
सुखदः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख-द (प्रातिपदिक; सुख + द)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective of स (he); उपपद-तत्पुरुष (‘happiness’ + ‘giver’)
हिनीम्excellent/choice (cow)
हिनीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying धेनुम्; rare/lexical