Shloka 27
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
इष्टद्रव्यं च यो दद्यात्स्मृतिं मेधां च विन्दति / सर्पिःपूर्णानि पात्राणि श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत्
Transliteration
iṣṭadravyaṃ ca yo dadyātsmṛtiṃ medhāṃ ca vindati / sarpiḥpūrṇāni pātrāṇi śrāddhe satkṛtya dāpayet
Translation
जो प्रिय द्रव्य दान देतो, तो स्मृती व मेधा प्राप्त करतो. श्राद्धात तुपाने भरलेली पात्रे सत्कारपूर्वक दान करावीत.
Word by Word
इष्टद्रव्यम्desired/approved offering-material
इष्टद्रव्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइष्ट + द्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: इष्टं द्रव्यम् (‘desired/approved substance’)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun
दद्यात्should give
दद्यात्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should give’
स्मृतिम्memory
स्मृतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेधाम्intelligence
मेधाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
विन्दतिobtains, finds
विन्दति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्पिःपूर्णानिfilled with ghee
सर्पिःपूर्णानि:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्पिस् + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (तृतीया/षष्ठीभाव: सर्पिषा/सर्पिषः पूर्णानि) ‘filled with ghee’; qualifies ‘pātrāṇi’
पात्राणिvessels, bowls
पात्राणि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), बहुवचन
श्राद्धेin/at the śrāddha
श्राद्धे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सत्कृत्यhaving honored (them)
सत्कृत्य:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Anterior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्-√कृ (धातु) + क्त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
दापयेत्should have (them) given
दापयेत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + णिच् (causative)
Formणिजन्त (causative) धातु; विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should cause to be given’