Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 57
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
यो दद्याच्चानुसंमोहान्न तद्गच्छति वै पितॄन् / तस्मान्न देयमन्नाद्यमुच्छिष्टं श्राद्धकर्मणि
Transliteration
yo dadyāccānusaṃmohānna tadgacchati vai pitṝn / tasmānna deyamannādyamucchiṣṭaṃ śrāddhakarmaṇi
Translation
जो मोहामुळे (अज्ञानाने) असे दान करतो, ते पितरांपर्यंत पोहोचत नाही. म्हणून श्राद्धकर्मात उच्छिष्ट अन्नादी देऊ नये.
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
अनुसंमोहात्out of delusion
अनुसंमोहात्:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootअनु + सम्मोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-प्रातिपदिक (‘from delusion/infatuation’)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
तत्that (result/merit)
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (तत् = तत् फलम्)
गच्छतिgoes/reaches
गच्छति:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Sampradāna (सम्प्रदान/goal-recipient)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेत्वर्थे/तस्मादर्थे (therefore)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
देयम्should be given
देयम्:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/passive necessity), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘to be given/should be given’
अन्नाद्यम्food and similar items
अन्नाद्यम्:
Karta (कर्ता/subject of passive/gerundive)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अन्नाद्य (द्वन्द्व: ‘food and the like’)
उच्छिष्टम्leftover/impure remainder
उच्छिष्टम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘अन्नाद्यम्’)
श्राद्धकर्मणिin the śrāddha rite
श्राद्धकर्मणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—श्राद्धस्य कर्म (षष्ठी-तत्पुरुष)