Shloka 55
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
स्तेनश्च सर्वयाजी च सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः / यश्च सूकरवद्भुङ्क्ते यश्च पाणितले द्विजः
Transliteration
stenaśca sarvayājī ca sarve te paṅktidūṣakāḥ / yaśca sūkaravadbhuṅkte yaśca pāṇitale dvijaḥ
Translation
चोर आणि जो सर्वांसाठी यज्ञ करीत फिरतो—हे सर्व पंक्तिदूषक आहेत; तसेच जो डुकरासारखा खातो आणि जो द्विज हाताच्या तळहातावर ठेवून खातो।
Word by Word
स्तेनःa thief
स्तेनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्वयाजीone who performs sacrifices indiscriminately
सर्वयाजी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व + याजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—सर्वयाजी (कर्मधारय: ‘one who sacrifices for all/at all times’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
पङ्क्तिदूषकाःdefilers of the dining line (of śrāddha)
पङ्क्तिदूषकाः:
Karta (कर्ता/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootपङ्क्ति + दूषक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—पङ्क्तेः दूषकः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
सूकरवत्like a boar
सूकरवत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसूकर + वत् (प्रातिपदिक/तद्धित)
Formउपमानार्थक-अव्यय (adverbial ‘like a boar’; वत्-प्रत्ययान्त)
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
पाणितलेon the palm (of the hand)
पाणितले:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootपाणि + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—पाणेः तलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
द्विजःa twice-born (brahmin etc.)
द्विजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन