Shloka 53
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
आसनारूढमन्नाद्यं पादोपहतमेव च / अमेध्यैर्जङ्गमैर्दृष्टं शुष्कं पर्युषितं च यत्
Transliteration
āsanārūḍhamannādyaṃ pādopahatameva ca / amedhyairjaṅgamairdṛṣṭaṃ śuṣkaṃ paryuṣitaṃ ca yat
Translation
जे अन्न‑आदि आसनावर चढलेले, किंवा पायाने लागून अपवित्र झालेले; अमेध्य जंगमांनी पाहिले/स्पर्शिलेले; कोरडे किंवा शिळे—ते त्याज्य आहे.
Word by Word
आसनारूढम्placed on a seat
आसनारूढम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआसन + आ + रुह् (धातु)
Formतत्पुरुष: आसने आरूढम्; क्त-प्रत्यय, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अन्नाद्यम्food and similar items
अन्नाद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व (समाहार): अन्नं च आद्यं च (food and the like)
पादोपहतम्struck/touched by the foot
पादोपहतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाद + उप + हन् (धातु)
Formतत्पुरुष: पादेन उपहतम्; क्त-प्रत्यय, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अमेध्यैःby impure (creatures)
अमेध्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअमेध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
जङ्गमैःby moving creatures/animals
जङ्गमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
दृष्टम्seen (by)
दृष्टम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शुष्कम्dry
शुष्कम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
पर्युषितम्stale/kept overnight
पर्युषितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + वस् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रात्र्यतिक्रान्त/स्थापित)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
यत्whatever which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (यद्-सम्बन्ध)