Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
अन्नं पश्येयुरेते यत्तन्नार्हं हव्यकव्ययोः / उत्स्रष्टव्याः प्रधा नार्थैः संस्कारस्त्वापदो भवेत्
Transliteration
annaṃ paśyeyurete yattannārhaṃ havyakavyayoḥ / utsraṣṭavyāḥ pradhā nārthaiḥ saṃskārastvāpado bhavet
Translation
हे जे अन्न दिसते, ते हव्य‑कव्य (देव‑पितृ) कर्मास योग्य नाही. असे पदार्थ टाकून द्यावेत; आपत्तीमध्येच शुद्धी‑संस्कार करावा.
Word by Word
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पश्येयुःshould see
पश्येयुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
एतेthese (people)
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)
यत्which/that
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सम्बन्धसूचक)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अर्हम्fit/appropriate
अर्हम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (योग्य/उचित)
हव्यकव्ययोःof (offerings) for gods and ancestors
हव्यकव्ययोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहव्य + कव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; ‘हव्य’ (देवयज्ञ-आहुति) + ‘कव्य’ (पितृयज्ञ-आहुति)
उत्स्रष्टव्याःare to be discarded
उत्स्रष्टव्याः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + सृज् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-भाव (to be discarded)
प्रधाःthe portions/offerings (pradhā)
प्रधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अर्थैःby reasons/for reasons
अर्थैः:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (करण/हेतु)
संस्कारःpurificatory rite/processing
संस्कारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/however)
आपदःcalamities/impurities
आपदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भवेत्would be/should occur
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद