Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
आविकं मार्गमौष्ट्रं च सर्वमेकशफं च यत् / माहिषं चामरं चैव पयो वर्ज्यं विजानता
Transliteration
āvikaṃ mārgamauṣṭraṃ ca sarvamekaśaphaṃ ca yat / māhiṣaṃ cāmaraṃ caiva payo varjyaṃ vijānatā
Translation
मेंढी, हरिण, उंट, तसेच एकखुरी सर्व प्राण्यांचे; आणि म्हैस व चमर (याक) यांचे दूध—जाणकाराने वर्ज्य मानावे.
Word by Word
आविकम्sheep-related (milk)
आविकम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootāvika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (payo understood)
मार्गम्of deer
मार्गम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (deer-related)
औष्ट्रम्of camel
औष्ट्रम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootauṣṭra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (camel-related)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
एक-शफम्single-hoofed
एक-शफम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + śapha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय: एकः शफः यस्य (single-hoofed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
यत्whatever
यत्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
माहिषम्of buffalo
माहिषम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootmāhiṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (buffalo-related)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अमरम्wild (animal’s)
अमरम्:
Karma (कर्म/object)
TypeAdjective
Rootamara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (here: wild/undomesticated animal’s)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
पयःmilk
पयः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootpayas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वर्ज्यम्to be avoided
वर्ज्यम्:
Karta (कर्ता/subject-complement)
TypeAdjective
Rootvarjya (प्रातिपदिक; √vṛj/varj धातु से कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
विजानताby one who knows/understands
विजानता:
Karana (करण/instrumental agent)
TypeAdjective
Rootvi√jñā (धातु) से वर्तमान कृदन्त ‘vijānātṛ’/‘vijānata’
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)