Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 117
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
पितृभक्ताय दान्ताय सानुक्रोशाय च द्विजाः / तस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पितरः श्रीविवर्द्धनाः / मनसाकाङ्क्षितान्कामांस्त्रैलोक्यप्रवरानपि
Transliteration
pitṛbhaktāya dāntāya sānukrośāya ca dvijāḥ / tasmai devāḥ prayacchanti pitaraḥ śrīvivarddhanāḥ / manasākāṅkṣitānkāmāṃstrailokyapravarānapi
Translation
हे द्विजांनो! जो पितृभक्त, संयमी व करुणाशील आहे, त्याला देव आणि श्रीवर्धक पितर मनोइच्छित, त्रैलोक्यात श्रेष्ठ अशा कामनाही देतात.
Word by Word
पितृभक्तायto one devoted to the ancestors
पितृभक्ताय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootपितृ-भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—पितृषु भक्तः (genitive tatpuruṣa)
दान्तायto the self-controlled
दान्ताय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootदान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन
सानुक्रोशायto the compassionate
सानुक्रोशाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootस-अनुक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—अनुक्रोशः यस्य सः (sa- prefix as possessive; karmadhāraya-like)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
द्विजाःthe twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
प्रयच्छन्तिgrant/bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गः—प्र
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
श्रीविवर्द्धनाःincreasing prosperity
श्रीविवर्द्धनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्री-विवर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—श्रियम् विवर्द्धयन्ति इति (object tatpuruṣa; adjectival)
मनसाby the mind
मनसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
आकाङ्क्षितान्desired
आकाङ्क्षितान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + काङ्क्ष् (धातु) → आकाङ्क्षित (कृदन्त)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; कर्मणि/भावे क्त-प्रत्ययः (desired)
कामान्desires
कामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
त्रैलोक्यप्रवरान्best in the three worlds
त्रैलोक्यप्रवरान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-प्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; समासः—त्रैलोक्ये प्रवराः (locative tatpuruṣa)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (also/even)