Shloka 89
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
अक्षयं तु सदा श्राद्धं शालग्रामे समन्ततः / दुष्कृतं दृश्यते तत्र प्रत्यक्षमकृतात्मनाम्
Transliteration
akṣayaṃ tu sadā śrāddhaṃ śālagrāme samantataḥ / duṣkṛtaṃ dṛśyate tatra pratyakṣamakṛtātmanām
Translation
शालग्रामात सर्वत्र केलेले श्राद्ध सदैव अक्षय होते; तेथे असंयमी लोकांचे दुष्कर्म प्रत्यक्ष दिसून येते।
Word by Word
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; श्राद्धस्य विशेषणम्
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शालग्रामेat Śālagrāma
शालग्रामे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशालग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; स्थानवाचक
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; परितोऽर्थक क्रियाविशेषण (adverb: all around)
दुष्कृतम्evil deed/sin
दुष्कृतम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष्कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
प्रत्यक्षम्directly, visibly
प्रत्यक्षम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverb: directly/visibly)
अकृत-आत्मनाम्of the undisciplined (persons)
अकृत-आत्मनाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअकृत (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘अकृतात्मन्’ = असंयतचित्त/अशुद्धात्मा (uncontrolled self)