Shloka 12
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
तत्र ज्वालासरः पुण्यं दृश्यते चापि पर्वसु / सशल्यानां च सत्त्वानां विशल्यकरणी नदी
Transliteration
tatra jvālāsaraḥ puṇyaṃ dṛśyate cāpi parvasu / saśalyānāṃ ca sattvānāṃ viśalyakaraṇī nadī
Translation
तेथे पवित्र ‘ज्वालासर’ पर्वकाळीही दिसते. आणि ती नदी शल्ययुक्त प्राण्यांचे शल्य दूर करणारी आहे.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: there)
ज्वाला-सरःthe ‘Flame-lake’ (Jvālāsaras)
ज्वाला-सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootज्वाला-सरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (ज्वालायुक्तं सरः/ज्वालानाम सरः)
पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोग (passive)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (particle: also)
पर्वसुon festival days/occasions
पर्वसु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural)
स-शल्यानाम्of those having thorns/splinters
स-शल्यानाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-शल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); विशेषण; समासः—तत्पुरुष (सह शल्यैः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सत्त्वानाम्of living beings
सत्त्वानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
वि-शल्य-करणीthat which removes splinters/thorns
वि-शल्य-करणी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-शल्य-करणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण; समासः—तत्पुरुष (शल्यं वियोजयति/अपनयति इति)
नदीriver
नदी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)