Shloka 102
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
गत्वा चैतानि पूर्तः स्याच्छ्राद्धमक्षय्यमेव च / जबो होमस्तथा ध्यानं यत्किञ्चित्सुकृतं भवेत्
Transliteration
gatvā caitāni pūrtaḥ syācchrāddhamakṣayyameva ca / jabo homastathā dhyānaṃ yatkiñcitsukṛtaṃ bhavet
Translation
या तीर्थांना जाऊन मनुष्य पूर्त-पुण्याने युक्त होतो आणि श्राद्धही अक्षय होते. जप, होम, ध्यान—जे काही सुकृत कर्म असेल ते सर्व फलदायी ठरते.
Word by Word
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive) — ‘having gone’
चand
च:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
एतानिthese (places)
एतानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — Accusative plural (pronoun)
पूर्तःfulfilled/complete
पूर्तः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootपूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; विधेयविशेषण (one becomes ‘fulfilled/complete’)
स्यात्would become
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘would be/should become’
श्राद्धम्śrāddha
श्राद्धम्:
कर्ता/विधेय (Subject/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nom./Acc. singular
अक्षय्यम्imperishable
अक्षय्यम्:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअक्षय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nom./Acc. singular; विधेयविशेषण
एवindeed
एव:
वाक्य-सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
चand
च:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
जपःrecitation (japa)
जपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular
होमःfire-offering (homa)
होमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular
तथाlikewise
तथा:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारार्थक अव्यय (likewise/also)
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular
यत्whatever
यत्:
सम्बन्ध (Relative marker)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun used correlatively), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘whatever’ (with किंचित्)
किञ्चित्any
किञ्चित्:
विशेषण (Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formअनिश्चितार्थक सर्वनाम-अव्यय (indefinite: anything/something)
सुकृतम्good deed/merit
सुकृतम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसु + कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; तत्पुरुषः (उपपद/उपसर्गपूर्वक: ‘सु-कृतम्’)
भवेत्may be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘may become/be’