Shloka 42
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
अक्षुद्रत्वं कृतज्ञत्वं दाक्षिण्यं संस्कृतं वचः / तपो यज्ञांश्च दानं च प्रयच्छन्ति पितामहाः
Transliteration
akṣudratvaṃ kṛtajñatvaṃ dākṣiṇyaṃ saṃskṛtaṃ vacaḥ / tapo yajñāṃśca dānaṃ ca prayacchanti pitāmahāḥ
Translation
पितामह (पितर) उदारता, कृतज्ञता, दाक्षिण्य, संस्कारित वाणी, तप, यज्ञ आणि दान हे प्रदान करतात.
Word by Word
अक्षुद्रत्वम्nobility (non-meanness)
अक्षुद्रत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + क्षुद्र + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
कृतज्ञत्वम्gratitude
कृतज्ञत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृतज्ञ + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक
दाक्षिण्यम्kindness/generosity
दाक्षिण्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदाक्षिण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संस्कृतम्refined
संस्कृतम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-स्कृ (धातु)
Formक्त (past passive participle) विशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with वचः)
वचःspeech/words
वचः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यज्ञान्sacrifices
यज्ञान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दानम्gift/charity
दानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रयच्छन्तिbestow/grant
प्रयच्छन्ति:
विधेयक्रिया (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पितामहाःforefathers/ancestors
पितामहाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन