Shloka 8
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
वक्ष्यामि विधिवत्स्थानं पितॄणामनुशासितम् / धन्यमायुष्यमारोग्यं बलवर्णविवर्द्धनमा
Transliteration
vakṣyāmi vidhivatsthānaṃ pitṝṇāmanuśāsitam / dhanyamāyuṣyamārogyaṃ balavarṇavivarddhanamā
Translation
पितरांनी अनुशासित केलेले, विधिपूर्वक असे स्थान मी सांगतो; ते मंगलकारक, आयुष्य व आरोग्य देणारे आणि बल व वर्ण (तेज) वाढविणारे आहे।
Word by Word
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
क्रिया (predicate verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
विधिवत्according to the prescribed rule
विधिवत्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘according to rule’)
स्थानम्place, location
स्थानम्:
कर्म (object of ‘vakṣyāmi’)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors (pitṛs)
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
अनुशासितम्prescribed, instructed
अनुशासितम्:
विशेषण (qualifier of sthānam)
TypeAdjective
Rootअनु + शास् (धातु) → अनुशासित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP), विशेषण (स्थानम् इति)
धन्यम्auspicious, blessed
धन्यम्:
विशेषण (qualifier; predicate/attribute)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
आयुष्यम्promoting long life
आयुष्यम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
आरोग्यम्health
आरोग्यम्:
फल (result/benefit)
TypeNoun
Rootआरोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
बलवर्णविवर्द्धनम्increasing strength and complexion
बलवर्णविवर्द्धनम्:
विशेषण/फल (qualifier/result)
TypeAdjective
Rootबल + वर्ण + विवर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (बलस्य वर्णस्य च विवर्द्धनम्)
आ(textual remainder)
आ:
सम्बन्ध-निरपेक्ष (particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formअव्यय; पाठभेद/पादपूरण (possibly pādapūraṇa; verse appears truncated)