Shloka 53
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
दर्भान्पिण्डांस्तथा भक्ष्यान्पुष्पाणि विविधानि च / गन्धदानमलङ्कारमेकैकं निर्वपेद् बुधः
Transliteration
darbhānpiṇḍāṃstathā bhakṣyānpuṣpāṇi vividhāni ca / gandhadānamalaṅkāramekaikaṃ nirvaped budhaḥ
Translation
दर्भ, पिंड, भक्ष्य, विविध पुष्प, गंधदान व अलंकार—हे सर्व बुद्धिमानाने एकेक करून अर्पण करावे।
Word by Word
दर्भान्kuśa grass
दर्भान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
पिण्डान्rice-balls/oblations
पिण्डान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
तथाalso
तथा:
समुच्चय/क्रियाविशेषण (Samuccaya/Kriyāviśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (likewise)
भक्ष्यान्edibles
भक्ष्यान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (भक्ष्य-शब्दः अत्र पुंवद्भावेन), द्वितीया, बहुवचन
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
विविधानिvarious
विविधानि:
कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; पुष्पाणि इति विशेषण
चand
च:
समुच्चय (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (and)
गन्ध-दानम्gift of fragrance (perfume)
गन्ध-दानम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootगन्ध-दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; गन्धस्य दानम् इति षष्ठी-तत्पुरुष
अलङ्कारम्ornament/adornment
अलङ्कारम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअलङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
एक-एकम्one by one
एक-एकम्:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक-एक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (क्रियाविशेषण: one by one); एकश्च एकश्च इति द्वन्द्व-आभास
निर्वपेत्should place/offer/strew
निर्वपेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-वा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; √वा (वपन/छेदन/वपनार्थ) ‘to strew/place/offer’
बुधःthe wise man
बुधः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन