Shloka 113
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
अक्षयं सर्वकामीयमश्वमेधफलं हि तत् / श्लेष्मान्तको नक्तमालः कपित्थः शाल्मलिस्तथा
Transliteration
akṣayaṃ sarvakāmīyamaśvamedhaphalaṃ hi tat / śleṣmāntako naktamālaḥ kapitthaḥ śālmalistathā
Translation
ते फळ अक्षय व सर्वकामना-प्रद आहे; खरेच ते अश्वमेधाच्या फळासमान आहे. (समिधा:) श्लेष्मान्तक, नक्तमाळ, कपित्थ आणि शाल्मलीही.
Word by Word
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘imperishable’
सर्वकामीयम्fulfilling all desires
सर्वकामीयम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + कामीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — तत्पुरुष: ‘सर्वान् कामान् इच्छति/ददाति’ इति भावः; ‘granting all desires’
अश्वमेधफलम्the fruit of the Aśvamedha
अश्वमेधफलम्:
Karma (कर्म/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootअश्वमेध + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — षष्ठी-तत्पुरुष: ‘अश्वमेधस्य फलम्’
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय — निश्चय/हेतु (particle): ‘indeed/for’
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘that’ (referring to the result)
श्लेष्मान्तकःśleṣmāntaka (a tree/plant)
श्लेष्मान्तकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्लेष्म + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — तत्पुरुष: ‘श्लेष्मस्य अन्तकः’ (destroyer of phlegm); वृक्ष/औषधनाम
नक्तमालःnaktamāla (pongamia)
नक्तमालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनक्तमाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — वृक्षनाम
कपित्थःkapittha (wood-apple)
कपित्थः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकपित्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — वृक्षनाम
शाल्मलिःśālmali (silk-cotton tree)
शाल्मलिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशाल्मलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — वृक्षनाम
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय — अव्ययपद (particle/adverb): ‘also’