Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 107
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
तदेव कृत्स्नं विज्ञेयं समित्सु च यथाक्रमम् / कृत्वा समाहितं चित्तमाग्नेयं वै करोम्यहम्
Transliteration
tadeva kṛtsnaṃ vijñeyaṃ samitsu ca yathākramam / kṛtvā samāhitaṃ cittamāgneyaṃ vai karomyaham
Translation
तेच सर्व समिधांमध्येही यथाक्रम जाणावे; चित्त एकाग्र करून मी अग्निसंबंधी विधीच आचरीत आहे.
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
एवindeed, only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कृत्स्नम्entire, whole
कृत्स्नम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्
विज्ञेयम्to be understood/known
विज्ञेयम्:
Vidhi (विधि/Obligation)
TypeAdjective
Rootवि-√ज्ञा (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be known)
समित्सुin the kindling sticks
समित्सु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यथा-क्रमम्in due order
यथा-क्रमम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (adverbial compound), अव्ययवत् प्रयोगः (used adverbially)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Preceding action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)
समाहितम्collected, composed
समाहितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√धा (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘चित्तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
चित्तम्mind
चित्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आग्नेयम्the Agni-related (rite/offering)
आग्नेयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); अग्निसम्बन्धि (pertaining to Agni)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)
करोमिI do/perform
करोमि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)