Shloka 67
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
कन्या भूत्वा त्विमांल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि भामिनि / अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा
Transliteration
kanyā bhūtvā tvimāṃllokānpunaḥ prāpsyasi bhāmini / aṣṭāviṃśe bhavitrī tvaṃ dvāpare matsyayonijā
Translation
हे भामिनी, कन्या होऊन तू पुन्हा हे लोक प्राप्त करशील. अठ्ठाविसाव्या द्वापरयुगात तू मत्स्ययोनीतून जन्म घेशील.
Word by Word
कन्याa maiden, girl
कन्या:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
इमान्these
इमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/Accusative), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
लोकान्worlds, realms
लोकान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
प्राप्स्यसिyou will attain
प्राप्स्यसि:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
भामिनिO lovely/angry-eyed woman
भामिनि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th case/Vocative), एकवचन
अष्टाविंशेin the twenty-eighth (year/age)
अष्टाविंशे:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootअष्टाविंश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन; द्विगु-समास (अष्ट + विंशति)
भवित्री(you) will be (one who becomes)
भवित्री:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभवित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; भविष्यत्कर्तृवाचक (agent noun)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन
द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन (युगे)
मत्स्ययोनिजाborn from a fish-womb (fish-born)
मत्स्ययोनिजा:
कर्तृ (Karta/Predicate nominative)
TypeAdjective
Rootमत्स्य + योनि + जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्स्यस्य योनि:), ततो बहिर्गत-जा ‘born from’