Shloka 61
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
ततः प्रसादयत्सा वै सीदन्ती त्वनया गिरा / ऊचुस्ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात्
Transliteration
tataḥ prasādayatsā vai sīdantī tvanayā girā / ūcuste pitaraḥ kanyāṃ bhraṣṭaiśvaryāṃ vyatikramāt
Translation
मग या वाणीने ती खचूनही त्यांना प्रसन्न करू लागली; तेव्हा पितरांनी त्या कन्येला सांगितले—“अतिक्रमामुळे तुझे ऐश्वर्य नष्ट झाले आहे.”
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रम-अव्यय (then/from there)
प्रसादयत्(she) propitiated/pleased
प्रसादयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√सद्/सादय् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय-निपात (indeed)
सीदन्तीdesponding
सीदन्ती:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसद् (धातु) → सीदन्ती (शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमान कृदन्तः (sinking/desponding)
तुbut
तु:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-निपात
अनयाby this (speech)
अनया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
गिराby speech/words
गिरा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पितरःthe Pitṛs
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कन्याम्the girl/daughter
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
भ्रष्ट-ऐश्वर्याम्deprived of splendor/power
भ्रष्ट-ऐश्वर्याम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट (भ्रंश् धातु → क्त) + ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ऐश्वर्यात् भ्रष्टा = 'fallen from prosperity/power')
व्यतिक्रमात्because of transgression
व्यतिक्रमात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootव्यतिक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु/अपादान), एकवचन