Shloka 114
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
मोक्षं योगमथैश्वर्यं सूक्ष्मदेहमदेहिनाम् / कृत्स्नं वैराग्यमानन्त्यं प्रयच्छन्ति पितामहाः
Transliteration
mokṣaṃ yogamathaiśvaryaṃ sūkṣmadehamadehinām / kṛtsnaṃ vairāgyamānantyaṃ prayacchanti pitāmahāḥ
Translation
पितामह (पितृगण) देहधारी जीवांना मोक्ष, योग, ऐश्वर्य, सूक्ष्मदेह तसेच पूर्ण वैराग्य व अनंतत्व प्रदान करतात।
Word by Word
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
योगम्yoga
योगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
अथand then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
FormParticle/connector (निपात) meaning 'and/then'
ऐश्वर्यम्lordly power
ऐश्वर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
सूक्ष्मदेहम्subtle body
सूक्ष्मदेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); कर्मधारयः 'सूक्ष्मः देहः'
अदेहिनाम्of the bodiless ones
अदेहिनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअदेहिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
कृत्स्नम्entire/complete
कृत्स्नम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying the following object(s)
वैराग्यम्dispassion
वैराग्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
आनन्त्यम्endlessness/infinitude
आनन्त्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआनन्त्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
प्रयच्छन्तिthey bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); parasmaipada
पितामहाःthe Pitāmahas (forefathers/ancestors)
पितामहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)