Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 11
Devanagari script
तद्वक्त्रं पापरूपं यद् भीषणं लोमहर्षणम् निकृत्य नखशस्त्रैश् च क्व स्थाप्यं चेत्य् अथाब्रवीत् //
Translation
अकरावा श्लोक—या पुराणात पवित्र धर्मतत्त्वाचे संक्षेपाने निरूपण केले आहे।
Word by Word
tat-vaktramthat face
tat-vaktram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः ‘तत्-वक्त्रम्’ = that face/mouth
pāpa-rūpamof evil form
pāpa-rūpam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; कर्मधारयः ‘पापं रूपं यस्य’ (evil-looking)
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
bhīṣaṇamterrifying
bhīṣaṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
loma-harṣaṇamhair-raising
loma-harṣaṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootloman + harṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘लोमानां हर्षणम्’ (causing hair to bristle)
nikṛtyahaving cut off
nikṛtya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootni + √kṛt (कृत्) (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having cut off’
nakha-śastraiḥwith nail-weapons/claws
nakha-śastraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnakha + śastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नखानां शस्त्राणि’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
kvawhere
kva:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
sthāpyamshould be placed
sthāpyam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√sthā (स्था) (धातु)
Formकृदन्त; तव्यत्-प्रत्यय (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः: ‘स्थापनीयम्’ (to be placed)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-सूचक
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ-बोधक (then/now)
abravītsaid/spoke
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (ब्रू) (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
Rudra/Śiva (implied) asks the assembled gods about disposal of the severed head/face